Waarom Samsom de verkiezingen wint (en dat het niet uitmaakt)

door Lucas de Waard

Dit is mijn derde poging tot een column over de verkiezingen. De vorige twee waren A: saai, en B: strontchagrijnig van toon, en daar maak je geen vrienden mee. Maar ga er maar aanstaan. Wie het in het huidige politieke landschap nog presteert zichzelf niet te profileren als een monkelende zuurpruim heeft het ben ik bang niet helemaal goed begrepen. Het is namelijk zo langzamerhand écht niet meer om te lachen. Het is zelfs een beetje zielig aan het worden, en nu weet ik best dat zielig heel leuk kan zijn, maar ook ik vind bij tijd en wijlen (niet vaak) iets té belangrijk om er grapjes over te maken.
Niettemin, een blog zonder verkiezingscolumn is als een baggerschuit zonder bagger (gewoon een heel lelijk bootje) dus daar gaan we:
Diederik Samsom gaat de verkiezingen winnen!
Dat is een statement, ik weet het, en als ik de verrassing niet verpest had door het in de titel van dit stukje te verwerken dan had het misschien wel effect gehad. Maar zo makkelijk zijn de dingen nu eenmaal niet.
Hoe dan ook, na 12 september krijgen we een PvdA-premier. Het is echt waar. Wie dat een paar jaar geleden beweerd had was waarschijnlijk met een puntmuts op en een ratel in zijn hand de straat op gejaagd, maar de realiteit is ons toch weer te slim af. Samsom in het torentje. En ik zal u, nu we toch bezig zijn, uitleggen waarom.

De winnaar van de verkiezingen is tegenwoordig steevast “de ander”. Fortuyn verpulverde in 2002 de PvdA. Volkert van der G, echter, schoot Fortuyn overhoop voordat hij de oogst binnen kon harken, en in de slipstream daarvan kwam –hoe kan het ook anders- het CDA om de hoek piepen. Na een jaar of wat waren we de Christendemocraten weer beu en mocht de VVD het proberen. Vooral omdat Geert Wilders was doorgeslagen in populistische wartaal en Job Cohen geen schuurspons maar een dweil bleek te zijn. Die VVD, daar zijn we nu ook al weer een beetje op uitgekeken. De achterban blijft trouw –want nergens anders zijn hun bij elkaar geschraapte miljoentjes nog veilig- maar onze premier wil maar niet beslissen of hij nu rechts of héél rechts is, en zo zien wij dat over de linkerflank een mammoettank aan gedenderd komt die niet meer te stoppen lijkt. Het is Diederik Samsom, onze eigen knusse polderversie van Obama. De PvdA is terug. We zijn tien jaar verder.
Je zou kunnen zeggen dat zoiets wijst op een chronisch ontevreden volk. Maar dat is niet waar. Het wijst op een failliet parlementair stelsel, waarin partijen partijpolitiek blijven bedrijven zelfs al zitten ze in het kabinet. Ze kunnen immers het hele jaar door zien hoe ze erbij bungelen in de peilingen. Daardoor durft geen hond meer een impopulaire maatregel te nemen en voeren non-issues als “weigerambtenaren” en “lekker hard rijden” de boventoon. Bovendien wordt ieder kabinet voortijdig opgeblazen door de partij die er het zieligst voor staat. En dan krijgen we nieuwe verkiezingen, die binnen een zucht en een scheet verzanden in “premiersdebatten”. Eigenlijk horen we een volksvertegenwoordiging, een controlerend orgaan te kiezen (de tweede kamer), maar dat zijn we allemaal al lang vergeten. Omdat niemand ons het heeft helpen onthouden.

Het is een onoverzichtelijke puinzooi geworden. Het vertrouwen in de politiek in 2002 was een warm bad als je het vergelijkt met de huidige temperatuur. En daarom is de winnaar van de verkiezingen steevast “de ander”. Omdat men het niet meer weet. Het enige wat de kiezer massaal in het hoofd heeft als ze weer dat stemhokje in gaan is “het moet maar weer anders”. In dit geval is “anders” Diederik Samsom. Ik vraag me af voor hoe lang.

Nu hoor ik u denken: maar meneer de Waard, dit is toch echt een heel saai en bovendien strontchagrijnig verhaal. En u heeft gelijk. Maar het is mijn derde poging, en als driemaal geen scheepsrecht meer is, nu ja,
dan is een PvdA premier eigenlijk zo raar nog niet.